08 Nisan 2020, Çarşamba Favorilere ekleAçılış sayfası yapKünyeİletişim
 
Anasayfa Güncel Siyaset Ekonomi Spor Sağlık Kültür-Sanat Yaşam Teknoloji Video Haber English Dünyadan
ÜYE ALANI
Üye Ol     Parola Hatırlat
 
O bir dev !   Dubaili hackerlarla işbirliği yapan dolandırıcılara suçüstü
 
Elektronik atıklar ağaca dönüştürülüyor   Gaziantep Tanitim Filmi
KÖŞE YAZILARI
Aykut Tuzcu
Erdoğan, ABD’ye gidecek mi?
Nurgün Balcıoğlu
Gökten para yağacak mı?!
Uzm.Psikolog Hayrettin Şahin
Kendini yargılama
Ayfer Tuzcu Ünsal
Antep’te hamam gelenek ve görenekleri (3)
Metin Atamer
Tekalif-i Milliye
Hikmet Aksoy
Basın dünyamızın büyük kaybı
Celal Deniz
Irkçılığın tedavisi var mıdır?
İlter Serim
Taşımacılık (Transportasyon) Ulaşım – Ulaştırma
Prof.Dr.Can Akkoç
Gaziantep *olayı* (1973-84) (15)
Veli Yalçın
Anadolu’nun İlk Demiryolu Hattı: İzmir-Aydın Demiryolu
Leyla Adın
Eski bir tapınak yazıtı
Doç. Dr. A. Sera Özbaşar
Aykut: In memoriam
Av. Aziz Canatar
Yeri doldurulamayacak nezaketli bir insandı
Av Şafak Yılmaz
Covid 19 kıskacında sosyal devlet
Av. Mehmet Cihan Mercimek
Covid 19
Bülent Yılmaz
Koronadan sonra dünya
Uzm. Diyetisyen Ufuk Ayşe Kepkep
Sağlıklı ve doğru beslenme nedir? (5)
Ali Ihsan Kaya
Gelir vergisi beyanı başladı
ÇOK OKUNAN HABERLER
Nadia korona virüs oldu, Hayvanat Bahçesi'nde tedbirler arttırıldı
İşyeri sahipleri kullanmadığı elektrik ve doğalgaz faturasını neden ödesin?
Yoğun mesai harcayan sağlık çalışanlarına tatlı dağıtıldı
Tarım işçilerinin zorlu göçü başlıyor: Salgından nasıl korunacaklar?
Kadın sağlık çalışanlarının gereksinimleri karşılanmalı
Sosyal izolasyonu sağlama zorunluluğumuz var
TMK’dan hapiste olan 47 gazeteci infaz düzenlemesinde “Kapsam Dışı”
Katilleri ve istismarcıları serbest bırakmayın!
Doç. Dr. Kızıl: Türkiye'de pandemi yönetimi bilimsel değil, siyasal
Market, eczane ve medikal ürün firmalarında denetim yapıldı
E-GAZETE
      
RÖPORTAJ

Sektöre ve firmalara değer katmak istiyoruz
“Panama Danışmanlık olarak akredite Kobi Danışmanlarımız ile fikirden projeye üretimden satışa her alanda Kobilerimizin yanındayız”
ANKET
Teröre destek verenler için idam cezası getirilmeli mi?
     
Önemli Bilgiler
Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu
Önemli Telefonlar Vefat Edenler
Döviz Kurları & Altın
 
  Ayfer Tuzcu Ünsal
 
SORKUN’UN ÇÖMLEKLERİ

   09 Kasım 2015
 

Bir nedenle arşivimi karıştırırken dokuz sene önce Paula Wolfert’la yaptığımız çömlek seyehatinin izlerine rastladım. Paula o sırada çömlek kitabı yazıyordu ve Akdeniz’in etrafındaki ülkelerde çömlek kapları ve yemeklerinin izlerini araştırıyordu. Şansım yaver gitti, Eskişehir’de Kültür ve Turizm Müdürlüğü görevlisi Şeyda Ceylan’la tanışmak fırsatını yakaladım. Tanıştığımız günden itibaren Şeyda peşimi bırakmadı ve Nilgün Kocabıyık’la birlikte Paula Wolfert için harika bir çömlek ve çömlek yemeklerini tanıtma proğramı hazırladılar. Yani bir program ancak bu kadar güzel olabilirdi, daha iyi olamazdı..

           
Çömleğin cenneti Sorkun köyü... ve Mihallıççık’a bağlı..Türkiye’de iki tane Sorkun var; birisi ilçe ve g harfi ile yazılıyor: Sorgun, Yozgat’ta diğeri ise k ile yazılan köy, Eskişehir’de... Biliyorum, belki Mihalıççık’ın adını bile duymadınız çoğunuz... İstiyorum ki bu yazıyı okuduktan sonra bu ilginç yerlerin hakkında bir fikriniz olsun... Ben de adını çömlek yapımı nedeniyle duyduğum bu yerde gördüklerim karşısında çok şaşırdığımı itiraf etmeliyim. Bir defa ülkemizin o köşesinin yeşilin harika tonlarına bürünmüş; verimli topraklara sahip, doğal olarak çok güzel bir yer olduğunu bilmiyorum. Prof. Afet İnan, oraya “annemin halk kütüphanesi” diye bir kütüphane yaptırmış. Vaktinde babası Mihalıççık’ta Orman şefi olarak görev yapmış, ilçedeki ikametleri sırasında annesi ölmüş ve Mihalıççık’a gömülmüş. Prof. İnan, annesini böyle güzel bir eserle anmak istemiş herhalde... Özellikle çocuk bölümünü pek beğendim. Küçük bir anfitiyatroda çocuklar oturup, masal dinliyorlar.

            Bir de yaşlılar köşkü var Mihalıççık’ta... Türkiye Kimsesizler ve Güçsüzlere Yardım Vakfı tarafından yaptırılmış... Yaygın ismiyle huzurevi olan bu kuruluş da çok güzel... Yaşlılığını huzur içerisinde, güzel bir panoromik görüntüye sahip, temiz ve konforlu bir ortamda geçirmek isteyenlere özellikle tavsiye ederim. Vakfın merkezi Ankara’da; genel başkanı Gülgen Dural... Annesinin: “kumar oynayacağına git bir işe yara, yaşlılar için çalış” demesiyle yola çıkan Gülgen Hanım, çok mesafe kaydetmiş... Vakfın, ülkemizin başka yerleşimlerinde de yaşlılar köşkü var ve gönüllülerle başarılı çalışmalar yapıyorlar.

            Haziranın güzel bir gününde tüm ekip olarak kendimizi Sorkun köyünün o senelerdeki muhtarı olan Numan Nebioğlu’nun tahta balkonunda şahane bir kahvaltıda bulduk... Balkonda bizden başka çömleklerin içerisinde maydanoz ve kıvırcık var... O kadar hoş duruyor ki, tadları da harika... Çömlek maceramız hoşlukla devam ediyor. Herşey çok güzel de birşey dikkatimi çekiyor... Sofrada haşlanmış küçük patatesler gördüm. Sorkunlular patates yetiştirdikleri için, saklamasını da biliyorlar ve her fırsatta bol bol yiyorlar... Bir de sofra da kaymak var tabağın içerisinde, onun da yapımı çok ilginç: 4 gün boyunca çömleğe hergün yarım litre süt konuyor... Her konulan sütle çömlek kaynatılıyor; yani bir başka ifadeyle, 4 gün boyunca çömleğin içerisinde zaten kaymak tutmuş olan süte az miktarda süt ilave edilip her seferinde de kaynatılıyor. 

En son gün, çömlek kaynatılıp soğutulduktan sonra, kaymak bastırılıp dörde katlanıyor; kaymaktan arta kalan süt süzülüyor ve yoğurt yapılıyor. Bütün bu sürenin sonunda ortaya muhteşem lezzetli bir kaymak çıkıyor. Nilgün, en ufak ayrıntıyı bile ince ince düşündüğü için ekmek olarak, Eskişehir yöresinde “bazlama” denilen ve çömlekten yapılmış sac üzerinde pişen ekmeği yedik. Herhangi bir gecikmeyi önlemek için bazlama birgün önce hazırlanmıştı. –Not: Sevgili Antepliler, bu bazlamanın Antep’te yapılanla ilgisi yok! Farklı bir ekmek!-

            Kahvaltıdan sonra kendimizi hemen çömlek yapımını öğrenmek üzere köyün başka bir evine attık. Sorkun’da çömlek, beyaz ve kurutulmuş kırmızı topraktan yapılıyor. Kırmızı toprak, topak halinde çıkıyormuş ve kurutulmazsa erimezmiş. Ölçü ise; 20 teneke beyaz toprağa 10 teneke kırmızı toprak...  Kırmızı toprak, önce suda eritilip sonra süzülerek beyaz toprağa karıştırılıyor. Sert bir çamur elde ediliyor. Çömlek bu çamurdan yapılıyor. Bir kış yetecek çamur elde etmek için fazla miktarda çömlek çamuru ancak  ayakla yoğrularak hazırlanabiliyor. Ayakla yoğurma sırasında ayağın altına taş gelirse, ayak parmaklarıyla tutulup çamurun dışına atılıyor. Bunu “kanatsız kuşlar” isimli romanda okumuştum, sordum evet aynısını Sorkunlular da yapıyordu.

           
Kış aylarında çamur yapmıyorlar, Eylül’de çok miktarda yoğurup, içeri depolayıp, üzerini naylonla örtüp bir kış boyunca onu işliyorlar. Yaptıkları çömlekleri de kurumaya bırakıp, sonra tesviye edip bir kenarda bekletiyorlar. Uygun, kuru ve rüzgarlı bir havada tüm köyün çömleğini pişiriyorlar. Soğuduktan sonra satışa sunuyorlar. Çok ilginç, o çamur işlenmeye hazır kıvamda aylarca duruyormuş.

            Sorkun’a gitmek gündeme geldiğinde köyün Muhtarı Numan Bey’in annesi Ayşe Hanım’ın ismi sık sık gündeme geldi. Popüler olmasının nedeni çok güzel çömlek yapmasının yanısıra lezzetli de yemek pişirmesi... Ancak, kanser teşhisi konduğu için morali çok bozuktu ve bizimle pek konuşmayıp çömlek yapmayı tercih etti. Ayşe Hanım çalışırken her karesini görüntüledim ki çömleğin nasıl şekillendirildiğini göresiniz.

      
     
Sorkun köyünde derin olan pişirme kabına çömlek; kısa kasnaklı olan pişirme kabına güveçismini alıyor. Diğer çömlek isimleri ise şöyle: Güvecinde: Cin gıdısı, birerlik gıdısı, sede gıdı veya Kayseri gıdısı, cin, birerlik, orta ve özel yapılan kuzuluk güveci gibi çeşitleri bulunuyor. Balık tavaları ise; birlik, bir buçukluk, ikilik isimlerini alırken sac olarak kullanılar: dipleme, gözleme sacı, gerede sacı, büyük bazlama sacı isimlerini alıyor. (Çömlekten sac da yapılıyor, bu saca Karadeniz’de pileki denilirken, Sorkun’da gözleme sacı ismini alıyor)

            Güveçleri eskiden kendileri pazarlayıp, ülkenin dört bir yanını dolaşırken, bugün tüccar gelip köylerinden alıyor. O nedenle de çömlek yapmayı hep kadınlar biliyor. Erkekler, toprak temin ediyor ve yapılan malı pazarlıyorlar.

 

  

 

 

 
Yorumlar Sende yorum yaz
Köşe yazısına yorum eklemek için üye girişi yapmanız gerekmektedir.
Üye ol       |       Üye Girişi

Bu köşe yazısı için eklenmiş yorum bulunamadı.

Diğer Yazıları Tüm Yazıları
 . Antep’te hamam gelenek ve görenekleri (3)
 . Antep’te hamam gelenek ve görenekleri (2)
 . Antep’te hamam gelenek ve görenekleri 1
 . Antep’te meyhane kültürü (2)
 . Antep’te meyhane kültürü: 1
 . Tencereler orkestrası (3)
 . Tencereler orkestrası (2)
 . Tencereler Orkestrası (1)
 . Halep mutfağından tatlar 2
 . Halep mutfağından tatlar (1)
 . Denizli’de lezzet şöleni (4)
 . Denizli’de lezzet şöleni (3)
 . Denizli’de lezzet şöleni (2)
 . Denizli’de lezzet şöleni (1)
 . Bir yanık süt hikayesi 3
 . Bir yanık süt hikayesi 2
 . Bir yanık süt hikayesi 1
 . Zeytin Hasadı Şenlikleri(1)
 . Zeytin Hasadı Şenlikleri(1)
 . Kastamonu'ya lezzet yolculuğu(3)
 . Kastamonu'ya lezzet yolculuğu (2)
 . Kastamonu'ya lezzet yolculuğu(1)
 . Beypazarı'nın özel tatları (2)
 . Beypazarı'nın özel tatları
 . Belgrad Ormanları’nda bir Gaziantepli
 . Yavan dolma
 . Fakı beyni
 . KADINLAR VE İNEKLER
 . KARİYE MÜZESİ
 . DONDURMADAN, ALTIN ÖLÇÜSÜNE KEÇİBOYNUZU
© 2011 Gaziantep Sabah Gazetesi AnasayfaİletişimKünye

vemedya