ANASAYFA arrow right Güncel

Boş zamanların telefonla doldurulması üzerinde düşünülmesi gereken bir konu

Boş zamanların telefonla doldurulması  üzerinde düşünülmesi gereken bir konu
YAYINLAMA: 22 Kasım 2026 / 17.30
GÜNCELLEME: 22 Kasım 2026 / 17.30

Türkiye İstatistik Kurumu’nun ‘Çocuklarda bilişim teknolojileri kullanım araştırması’ sonuçları çocukların teknoloji bağımlılığını bir kez daha ortaya koydu

 

6-17 yaş arasındaki çocukların yüzde 80’nin cep telefonu kullandığının vurgulandığı araştırmada dijital oyun oynayanların oranı yüzde 68, sosyal medya kullananların oranı yüzde 69 oldu. Ayrıca çocukların interneti en fazla video izlemek için kullandığı belirtildi.

Teknoloji hayatımızın
bir parçası haline geldi
‘
‘Çocukların boş zamanlarının giderek ekranlarla doldurulması ise üzerinde düşünmemiz gereken önemli bir konu’ sözleriyle konuşmasına başlayan Klinik Psikolog Zeynep Buse Yengil, ‘’Teknolojinin hayatımızdaki yeri her geçen gün biraz daha artarken çocukların dijital dünya ile tanışma yaşı da giderek düşüyor. Telefon, tablet ve bilgisayarlar artık yalnızca belirli zamanlarda kullanılan araçlar olmaktan çıktı. Yemek saatlerinde, yolculuklarda, bekleme anlarında, hatta ailece geçirilen zamanlarda bile hayatımızın bir parçası haline geldi’’ ifadelerini kullandı.

Önemli olan, çocuğun yaşına
uygun bir kullanım alışkanlığı oluşturmak

Sürekli telefonuyla ilgilenen bir yetişkinin çocuğundan ekrandan uzak durmasını beklemesinin, çocuğa tutarlı bir mesaj vermediğini kaydeden Yengil, ‘’Teknolojiyi çocukların hayatından tamamen çıkarmak mümkün değil ve asıl hedefimiz de bu olmamalı. Önemli olan, çocuğun yaşına ve gelişimsel ihtiyaçlarına uygun bir kullanım alışkanlığı oluşturmak. Ekranın hayatın merkezine yerleşmediği, oyun ve sosyal etkileşimin yerini almadığı, çocuğun gerçek yaşam deneyimlerini destekleyen bir teknoloji kullanımını benimsemek gerekiyor’’ şeklinde konuştu.

Sağlıklı gelişim, gerçek dünyayla
güçlü bir bağ kurabilmesiyle mümkün

Çocukların gelişimini değerlendirirken yalnızca ne öğrendiklerine değil, aynı zamanda neler deneyimlediklerine de bakılması gerektiğini vurgulayan Yengil, ‘’Bir çocuğun yerde oturup kendi oyununu kurması, arkadaşıyla anlaşmazlık yaşayıp çözüm bulması, bir hikâyeyi dinlerken hayal kurması, bazen sıkılması ve kendi kendine yeni bir uğraş keşfetmesi gelişiminin ayrılmaz parçaları. Çocukların yalnızca teknoloji kullanmayı değil; beklemeyi, hissetmeyi, paylaşmayı, hayal kurmayı ve kendi başlarına bir şeyler keşfetmeyi de öğrenmeye ihtiyaçları var. Çünkü sağlıklı gelişim, çocuğun yalnızca dijital dünyaya uyum sağlamasıyla değil, gerçek dünyayla güçlü̈ bir bağ kurabilmesiyle mümkün’’ dedi.

Çocuklar kendilerine söylenenlerden çok,
yetişkinlerin davranışlarını örnek alıyorlar

Çocukluk dönemini, bireyin kendisini ve çevresini tanıdığı, duygularını anlamlandırmayı öğrendiği önemli bir gelişim süreci olarak değerlendiren Yengin, ‘’Çocuğun bireysel özellikleri, gelişimsel ihtiyaçları, uyku düzeni ve çevresel koşulları bir bütün olarak değerlendirilmeli. Bu süreçte ebeveynlerin tutumu belirleyici bir öneme sahip. Çocuğa yalnızca ekranı bırakmasını söylemek yeterli değil; ekran dışında nasıl bir yaşam alanı sunduğumuz da önemli. Çocukların hareket edebilecekleri, oyun kurabilecekleri, akranlarıyla ilişki geliştirebilecekleri ve aileleriyle nitelikli zaman geçirebilecekleri alanlara ihtiyaçları var. Bunun yanında ebeveynlerin kendi teknoloji kullanım alışkanlıklarını da gözden geçirmeleri gerekiyor. Çünkü çocuklar çoğu zaman kendilerine söylenenlerden çok, yetişkinlerin davranışlarını örnek alıyorlar’’ değerlendirmesini yaptı. 

Ekran kullanımının dikkat ve öğrenme süreçleri
üzerindeki etkisi de göz ardı edilmemeli

Klinik Psikolog Zeynep Buse Yengil, konuşmasını şöyle tamamladı: ‘’Özellikle dikkat çekmek istediğim konulardan biri, ekranın çocukların duygularını düzenlemek için kullanılan bir araca dönüşmesi. Çocuk ağladığında telefon vermek, öfkelendiğinde tabletle sakinleştirmek ya da sıkıldığında hemen bir video açmak yetişkinler için pratik bir çözüm gibi görünebilir. Ancak çocuk her zorlayıcı duyguyla karşılaştığında ekran aracılığıyla rahatlatıldığında, kendi duygularını tanıma ve yönetme fırsatları azalabilir. Oysa çocukların üzülmeye, öfkelenmeye, sıkılmaya ve hayal kırıklığı yaşamaya da ihtiyaçları var. Önemli olan bu duyguları ortadan kaldırmak değil, çocukların onlarla baş edebilmeyi öğrenmelerine eşlik etmek. Ekran kullanımının dikkat ve öğrenme süreçleri üzerindeki etkisi de göz ardı edilmemeli. Çocukların dikkat becerileri zaman içerisinde, gelişimsel olgunlaşma ve çevresel deneyimlerle şekillenir. Yoğun ve sürekli değişen dijital uyaranlara uzun süre maruz kalmak, bazı çocuklarda dikkatini sürdürme ve daha yavaş ilerleyen etkinliklere yönelme konusunda güçlüklerle ilişkili olabilir. Bir kitabı sonuna kadar dinlemek, yapbozu tamamlamak, resim yapmak veya bir oyunu uzun süre devam ettirmek çocuğun dikkatini geliştiren önemli deneyimler.’’ Haber Merkezi

Yorumlar
Yorumlar
* Bu içerik ile ilgili yorum yok, ilk yorumu siz yazın, tartışalım *