Tarımdaki girdi maliyetleri arttı, taşıma ücretleri yükseldi

Motorin fiyatlarının 100 liraya dayanması enflasyon üzerinde olumsuz etki yaratırken, tarımdaki girdi maliyetlerini de katlıyor. Taşıma ücretleri de yükseliyor. Artışın önümüzdeki günlerde çarşı-pazarda daha fazla hissedilmesi bekleniyor. Tarımda ise ekim ayı, “tarlayı sürme ve ekme ayı” olduğu için mazot ve gübre fiyatlarındaki artış çiftçiyi zorlayacak. Uzmanlar, çiftçi için acilen yeni bir destek paketi açıklanması gerektiğine vurgu yapıyor.

ABD, İsrail-İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarının da etkisiyle dünyada petrol fiyatları artıyor. Brent petrolün varil fiyatı dün sabah saatlerinde 107.52 dolar civarındaydı. Geçtiğimiz günlerde yayınlanan Orta Vadeli Program’da (OVP) ise ham petrol fiyatının gerçekleşme tahmini bu yıl için 88 dolar olarak öngörülmüştü. Dünyada petrol fiyatları, OVP’de öngörülenin çok üzerinde seyrediyor. Artan petrol fiyatları ile birlikte Türkiye’deki akaryakıt fiyatları da arttı. Tarım ve taşımacılık sektörü için kritik önemdeki motorinin fiyatı 100 liraya dayandı. 

98.48 LİRAYA ÇIKTI

Mazot fiyatının en yükseğe ulaştığı yerler Doğu ve Güneydoğu Anadolu illeri oldu. Elazığ, Muş, Şırnak’ta motorinin litre fiyatı dün 98.48 liraya kadar çıktı. İstanbul Avrupa yakasında motorinin litresi 95.65 liradan satılırken, Ankara’da 96.78 lira civarındaydı. İzmir’de ise 97 liranın üzerindeydi. Tahıl ambarı olarak bilinen Konya’da motorinin litresi 98 liraya dayandı.

Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Kapıkıran, hükümetin geçtiğimiz yıllarda yaptığı değişiklik ile mazot ve gübre desteklerinin “temel destek” adı altında yeniden düzenlendiğini söyledi. Bu yıl için temel desteğin taban fiyatının 310 lira olarak açıklandığına işaret eden Kapıkıran, arpa, buğday, çavdar, yulaf için dekar başına 403 lira mazot ve gübre desteği verildiğini belirtti. Kapıkıran, mazot ve gübre desteğinin ayçiçeği, fındık, soya,  kanola için 465 lira; çeltik, pamuk için 697.5 lira; baklagiller, yumrulu bitkiler için de dekar başına 310 lira olduğunu dikkat çekti. 

Çiftçinin bir dekar buğday için 8 ile 10 litre arasında mazot harcadığını belirten Kapıkıran, “Buğday ektiniz. Mazot ve gübre temel desteğiniz 403 lira. Bu sadece 4 litre mazot yapıyor.  Kullanılan mazotun sadece yarısını karşılıyor. Gübreye ise hiç para kalmıyor. Çifçi bir dekar buğday için 8-10 litre mazot yakıyor. Bu destek bu şekilde uygun değil” dedi. 

Kapıkıran, maliyeti karşılama şansı olmayan çiftçinin mutlaka desteklenmesi gerektiğini vurguladı. Üreticinin borçtan kurtarılıp, yeniden üretebilir hale getirilmesi gerektiğine dikkat çeken Kapıkıran, TMO’nun buğday alım fiyatını 16 bin 500 lira olarak açıkladığını, oysa 15 bin 100 lira ile 19 bin 100 lira arasında maliyet çıktığını kaydetti. Sanayide hesaplama yapılırken enflasyon, büyüme, refah payının da eklendiğini oysa buğday alımında sadece maliyet hesabının kullanıldığını anlatan Kapıkıran, şu anda hiçbir alım fiyatının bir anlamının kalmadığını bildirdi.

Kapıkıran, mazot fiyatları yükseldikçe, gübre fiyatlarının da arttığına işaret ederek, şöyle devam etti: “Ekim ayı tarımda tohum atma ayıdır. Mazot ve gübrenin en çok kullanılacağı aydır. Mazot ve gübrede büyük artışlar söz konusu olduğu için mutlaka özel bir düzenleme yapılmalı. Çiftçinin tarlayı ekmekten vazgeçmesi önlenmeli. Tarlasını sürmesini motive edecek paket açıklanmalı. Aksi halde bu fiyat artışları büyük bir kaosa neden olacak, bu da önümüzdeki yıllara yansıyacaktır.”cumhuriyet