Çocuk adalet sistemi, infaz süreçleri ve çocukların korunmasına yönelik düzenlemeleri içeren "Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Düzenlemeyle, silahı ihmal sonucu çocuğa ulaştıranlara 3 yıla kadar hapis cezası getirilirken, 12-18 yaş grubunda ağır suçlar için uygulanan ceza limitleri yükseltildi. Yasayla birlikte, ağır suç işleyen 15 yaş altı çocuklar için infaz indirimi uygulaması kaldırılırken, ayrıca mevzuatta kavramsal bir dönüşüme gidildi. Buna göre, "suça sürüklenen çocuk" kaldırılarak yerine "adli süreçteki çocuk" ifadesi getirildi.
"Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi", TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi.
Yapılan düzenlemeyle, ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilerek çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olunması müstakil suç haline getirildi. Fiilin daha ağır bir suçu oluşturmaması şartıyla, silahı tedbirsizce bulunduran kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek.
Türk Ceza Kanunu’nda (TCK) yapılan değişiklikle, 12-18 yaş grubundaki çocuklar için hapis cezalarının alt ve üst sınırları yükseltildi. Ağırlaştırılmış müebbet gerektiren kasten öldürme ve ağır yaralama gibi suçlarda ceza üst sınırı 15-18 yaş grubu için 19 ila 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektiren durumlarda ise 15 ila 18 yıla çıkarıldı.
Kabul edilen önergeyle, yaralama suçlarında uygulanan yaş indiriminin kaldırılması yetkisi en ağır vakalarla sınırlandırıldı. Buna göre çocuk hâkimleri; yaralama sonucunda mağdurun bitkisel hayata girmesi, organ veya duyularını tamamen kaybetmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin yok olması, yüzünde kalıcı iz veya şekil bozukluğu oluşması, hamile bir kadının çocuğunu düşürmesi ya da yaralamanın ölümle sonuçlanması durumlarında yaş indirimini uygulayamayacak. Organ işlevinin zayıflaması veya kemik kırılması gibi daha hafif ağırlaşmış haller ise yaş indirimi kaldırma kapsamından çıkarıldı.
Tekerrür hükmünü düzenleyen madde metinden çıkarıldı
Teklifin ilk halinde yer alan çocuklarda suçta tekerrür yaş sınırını 18’den 15’e düşüren madde, Genel Kurul görüşmelerinde kabul edilen önergeyle teklif metninden çıkarıldı.
Aile ihmaline ceza artırımı getirildi
Genel Kurul’da kabul edilen ve yeniden düzenlenen maddede, aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim ve gözetim yükümlülüğünü ihlal eden veli veya bakım sorumlularına verilen cezalar artırıldı. Aile bireyinin ihmali sonucunda çocuğun kasten öldürme veya ağır yaralama suçu işlemesi halinde, sorumluluğunu yerine getirmeyen kişiye verilecek ceza şikayet şartı aranmaksızın yarısından iki katına kadar artırılacak.
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında Sosyal İnceleme Raporu (SİR) aldırılmadan hazırlanan iddianameler, CMK 174 maddesi uyarınca mahkemelerce iade edilecek.
İnfaza kapalı cezaevinde başlanacak
Çocuk hükümlülerin cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlanması uygulaması kaldırıldı. İnfaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması ve iyi halli olanların eğitimevlerine ayrılması esası getirildi. Kapalı cezaevlerinde çocukların suç türlerine göre ayrı koğuşlarda barındırılması zorunlu kılındı.
İnfaz değerlendirme kuruluna TBB avukatı dahil edildi
Çocuk hükümlülerin kapalı ceza infaz kurumlarından çocuk eğitimevlerine ayrılmasını değerlendirecek idare ve gözlem kurullarının oluşumu ve çalışma esasları yeniden belirlendi. Kurulda değerlendirmeleri yapacak uzman kadro ve öğretmenlerin nitelikleri netleştirilirken, değerlendirmesi olumsuz sonuçlanan çocuklar için yeniden değerlendirme süresi en fazla 6 ay olarak sınırlandırıldı.
Ayrıca Genel Kurul’da kabul edilen önergeyle, çocuk hükümlülerin kapalı cezaevinden eğitimevine ayrılmasını değerlendiren idare ve gözlem kuruluna Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu'ndan görevlendirilecek bir avukat da dahil edildi.
Terör ve örgüt suçları hariç tutulmak üzere, kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocukların cezaları doğrudan eğitimevlerinde infaz edilecek. Firar eden veya disiplin cezası kesinleşenler kapalı cezaevine gönderilecek.
