Afyonkarahisar’da yaşanan ve 8 kişinin hayatını kaybettiği, bir kişinin ise ağır yaralandığı silahlı saldırı, toplumu derinden sarstı
Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Gaziantep Şube Başkanı Uzm. Psikolojik Danışman Emin Okan Okyay, toplumsal şiddetin arkasındaki psikolojik mekanizmalarını artık daha ciddi sorgulanması gerektiğini vurguladı.
Erken müdahale ve güçlü dayanışmayla
benzer acıların önüne geçmek mümkün
Artık yaşanan her katliamdan sonra yalnızca failin kim olduğunu değil, bu noktaya gelene kadar hangi risklerin gözden kaçtığının da ele alınması gerektiğini kaydeden Okyay, ‘’Kaybedilen hayatları geri getirmek mümkün değil. Ancak bilimsel temelli psikolojik destek, erken müdahale ve güçlü toplumsal dayanışmayla benzer acıların önüne geçmek mümkün’’ dedi.
Olayı yalnızca anlık öfke patlaması
olarak değerlendirmek eksik olacak
Cinnetin, günlük dilde kişinin kontrolünü kaybederek aşırı ve yıkıcı davranışlar sergilemesini ifade ettiğini ancak bilimsel açıdan her toplu şiddet olayını cinnetle açıklamanın doğru olmadığını dile getiren Okyay, ‘’Afyon’daki olayda basına yansıyan ilk bilgiler, saldırıların bir borç anlaşmazlığı sonrasında başladığını ve eylemlerin bir bölümünün önceden tasarlandığını gösteriyor. Dolayısıyla bu olayı yalnızca anlık öfke patlaması olarak değerlendirmek eksik olacak. Böylesi şiddet davranışlarının arkasında biriken öfke, yoğun düşmanlık, intikam düşüncesi, algılanan haksızlık, dürtü kontrolünde güçlük ve şiddetin zihinsel olarak meşrulaştırılması gibi farklı mekanizmalar bulunabilir’’ diye konuştu.
Empati duygusunun zayıflaması, vicdani sınırların
aşınması yıkıcı davranışların önünü açabilir
Bazı kişilerin yaşadıkları sorunları çözmek yerine bütün sorumluluğu karşı tarafa yüklemeye başladığını sözlerine ekleyen Okyay, ‘’Zamanla kendilerini sürekli haksızlığa uğramış, değersizleştirilmiş veya tehdit edilmiş hissedebilirler. Bu düşünce biçimi katılaştığında öfke, düşmanlığa; düşmanlık ise intikam arzusuna dönüşebilir. En tehlikeli aşama, kişinin karşısındaki insanı artık bir insan olarak değil, ortadan kaldırılması gereken bir engel olarak görmeye başlaması. Empati duygusunun zayıflaması, vicdani sınırların aşınması ve şiddetin bir çözüm yolu olarak kabul edilmesi, yıkıcı davranışların önünü açabilir’’ değerlendirmesini yaptı.
Psikolojik sorun yaşayan
insan şiddete yönelmez
Her öfkelinin, içine kapanık veya psikolojik sorun yaşayan insanın şiddete yönelmeyeceğini kaydeden Okyay, ruhsal hastalıkların tek başına toplu şiddetin açıklaması olmadığını, bu nedenle fail hakkında adli ve klinik değerlendirme yapılmadan herhangi bir psikiyatrik tanı koymanın doğru olmayacağına dikkat çekti.
Toplumsal şiddet, yalnızca adli bir mesele değil,
önemli bir ruh sağlığı ve önleyici eğitim meselesi
Bu tür olayların etkisinin yalnızca hayatını kaybedenlerle sınırlı kalmayacağını açıklayan Okyay, ‘’Geride kalan ailelerde derin travmalar, çocuklarda güvensizlik, tanık olan kişilerde korku ve toplumda yaygın bir tehdit algısı oluşur. Özellikle çocuklar ve gençler, bu olayları anlamlandırmakta zorlanabilir. Şiddetin sıradanlaşması, insanların sorun çözme yöntemi olarak saldırganlığı görmesine zemin hazırlayabilir. Bu nedenle toplumsal şiddet, yalnızca adli bir mesele değil, aynı zamanda önemli bir ruh sağlığı ve önleyici eğitim meselesi’’ açıklamasını yaptı. Haber Merkezi
RSS