İnsan Hakları Derneği tarafından, 2025 yılı hapishanelerdeki hak ihlalleri izleme raporunu paylaştı. Rapora göre 2025 yılında işkence ve kötü muamele alanında toplam 2 bin 945 hak ihlali tespit edildi
İnsan Hakları Derneği Gaziantep Şube Sekreteri Hasan Hüseyin Köse, ‘’Hapishanelerde meydana gelen ölüm ve intihar vakaları hakkında etkili, bağımsız ve tarafsız soruşturmalar yürütülmeli; kamuoyu düzenli ve şeffaf biçimde bilgilendirilmeli. Hapishaneler, işkenceye ve diğer zalimane, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele veya cezaya karşı sözleşmeye ek seçimlik protokolü standartlarına uygun bağımsız, tarafsız ve etkili ulusal önleme ve denetim mekanizmalarının düzenli denetimine açılmalı’’ şeklinde konuştu.
Mahpusların adil yargılanma, savunma ve etkili başvuru haklarının kullanılmasının önündeki tüm engeller kaldırılması ve avukatlarıyla gizlilik esasına uygun biçimde görüşme haklarının güvence altına alınmasını isteyen Köse, ‘’Mahpusların haberleşme, ifade, eğitim, anadilde haberleşme ve bilgiye erişim haklarına yönelik keyfî kısıtlamalara ve kitap kotalarına son verilmeli.
Mahpuslara yönelik ayrımcı uygulamalara son verilmeli. Dil, kimlik, cinsiyet, cinsiyet kimliği, cinsel yönelim, siyasi görüş, uyruk veya herhangi bir nedenle ayrımcılık yapılmaksızın tüm mahpusların haklardan eşit biçimde yararlanması güvence altına alınmalı’’ açıklamasını yaptı.
Kadın mahpuslara toplumsal
cinsiyete duyarlı koşullar sağlanmalı
Kadın mahpusların toplumsal cinsiyete duyarlı infaz koşullarında tutulmalarının sağlanması gerektiğini vurgulayan Köse, ‘’Hijyen ürünlerine ücretsiz erişimleri, cinsel ve üreme sağlığı hizmetleri ile gebelik ve annelik dönemine özgü ihtiyaçları eksiksiz karşılanmalı, toplumsal cinsiyet temelli ayrımcılık ve şiddete karşı etkin koruma sağlanmalı. LGBTİ+ mahpusların ayrımcılık, kötü muamele ve şiddete karşı etkin biçimde korunması sağlanmalı; güvenli barınma, sağlık hizmetlerine erişim ve diğer temel haklardan eşit biçimde yararlanmaları güvence altına alınmalı’’ değerlendirmesinde bulundu.
Çocuk hapishaneleri kapatılmalı
Köse, ‘’Çocuk hapishaneleri kapatılmalı, çocuk adalet sistemi çocuğun üstün yararı ve onarıcı adalet ilkeleri doğrultusunda yeniden düzenlenmeli. Yabancı mahpusların tercüman desteğine, hukuki yardıma, konsolosluk hizmetlerine ve sağlık hizmetlerine etkin erişimleri sağlanmalı. Dil ve uyruk temelinde ayrımcı uygulamalara son verilerek temel haklardan eşit biçimde yararlanmaları güvence altına alınmalı. Mahpusların yeterli ve sağlıklı beslenme, temiz su, hijyen ürünleri ve diğer temel ihtiyaçlara erişimi güvence altına alınmalı; kantin fiyatları denetlenmeli ve ekonomik nedenlerle temel ihtiyaçlardan yoksun bırakılmalarına son verilmeli’’ şeklinde konuştu.
Kelepçeli muayene ve insan onuruna
aykırı sevk uygulamaları kaldırılmalı
Hapishanelerde işkence ve kötü muameleye son verilmesini çağrısını yineleyen Köse, ‘’Sorumlular hakkında etkili, bağımsız ve tarafsız soruşturmalar yürütülerek cezasızlık politikasına son verilmeli. Çıplak arama, ayakta sayım/tekmil, kameralı mahremiyet ihlalleri ve insan onurunu zedeleyen tüm arama ile güvenlik uygulamalarına derhal son verilmeli. Mahpusların yaşam ve sağlık hakkı güvence altına alınmalı; hasta mahpusların tedaviye erişimi sağlanmalı, hapishane koşullarında tedavisi mümkün olmayanların infazı derhal ertelenmeli. Hapishanelerde yeterli, nitelikli ve bağımsız sağlık hizmeti sunulmalı; kelepçeli muayene ve insan onuruna aykırı sevk uygulamaları kaldırılmalı’’ dedi. Haber Merkezi
