ATOM BOMBASI, GERÇEK GÜÇ ve SORUMLULUK

Bundan tam 81 yıl önce, 6 Ağustos 1945 sabahı saat 08.15'te, ABD; Japonya'nın Hiroşima kentine dünya tarihinin savaşta kullanılan ilk atom bombasını attı. O birkaç saniye içinde yalnızca bir şehir yok olmadı, insanlığın savaşa, güce ve ahlaki sorumluluğa bakışı da sonsuza dek değişti.

Aradan geçen 81 yıla rağmen, hala  güç sahiplerinin, o gücü gerçekten taşıyabilecek olgunluğa sahip olup olmadıklarının önemini sorguluyoruz. Güç, insanı değiştirmiyor, sadece  onun içinde zaten var olanı görünür kılıyor.
Ben gerçek gücün; elindeki olanakların ve sahip olduğu kudretin farkında olduğu hâlde, bunu başkalarını ezmek için değil, onların haklarını korumak için kullanan insanda olduğuna inananlardanım, çünkü karşısındakini bir daha asla toparlanamayacak hale getirebilecekken  ona zarar vermemeyi seçmek, gücün en asil biçimi olduğunu biliyorum.

6 Ağustos 1945 sabahı saat 08.15'te Japonya'nın Hiroşima kenti üzerinde gökyüzü birkaç saniyeliğine korkunç bir ışıkla aydınlandı. Ardından gelen kavurucu sıcaklık ve patlama, yalnızca bir şehri değil, insanlığın masumiyetini de yerle bir etti. O gün tarihte ilk kez bir nükleer silah kullanılmıştı. Bombanın adı “küçük çocuk” anlamına gelen  Little Boy’du.

Uzun ve dar yapısı nedeniyle geliştiricileri ona bu ismi vermişlerdi. "Küçük Çocuk", birkaç dakika içinde binlerce çocuğun hayatını yok etti. Tarih, bu ağır trajediyi  masum iki sözcüğün arkasına saklamıştı.

Patlamanın ilk aylarında yaklaşık 140 bin kişi yaşamını yitirdi. Patlamadan sağ kurtulan insanlara , Japonlar, “Bombaya maruz kalmış kişi” anlamına gelen “Hibakuşa” dediler.

Hibakuşalar; radyasyon hastalıklarıyla mücadele eden, yakınlarını kaybeden, toplum içinde ayrımcılığa uğrayan ve yaşadıkları acıyı ömürleri boyunca taşıyan insanlardı. Tarihin canlı tanıkları olan hibakuşalar  binlerce tarih kitabından daha güçlü ve daha gerçektiler.

Bugün Hiroşima Barış Parkı'nda dolaşırken, konuklar, insanlık adına büyük utanç duyuyorlar. Sadece savaşın ne kadar korkunç birşey olduğunu değil, sorumsuz bir gücün ne kadar tehlikeli olduğunu da görüyorlar.

Nükleer teknoloji, yapay zekâ, genetik mühendisliği vs. hep insanlığın yararına kullanılacağı varsayılan araçlar ama bilgi tek başına karakter ve ahlakı üretmiyor. O yüzden güç sahibi insanların ahlaki eğitimleri, teknik eğitimleri kadar önemli. “Yaparım” demeden “Yapmalı mıyım?” sorusunun cevabını doğru veren insan vicdan sahibi.

“Güç zehirlenmesi” çok tehlikeli, çünkü zehirlediği insanları artık yönetmeye başlıyor. Aşırı güçlü olduğunu düşünen insanlar eleştiriye tahammül edemiyor, giderek daha insafsız ve acımasız oluyor ve empati yetenekleri zayıflıyor. Kendisini başta hukuk ve diğer insanların hakları olmak üzere , herşeyin üstünde görüyor. Öfkesini yönetemiyor, yanıldığını kabullenemiyor. Bir noktadan sonra o obez egosunun esiri olup, kendisini kontrol edememeye başlıyor. Daha fazla korku iklimi yaratarak gücünü korumaya çalışıyor.

Tarihe mal olmuş en  büyük komutanlar savaş çıkarmayı değil, savaşı önlemeyi başarabilenler. Mustafa Kemal Atatürk gibi “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesini tüm yaşamı boyunca uygulayanlar, iz bırakan, gönüllere taht kuran,  çok sevilen komutanlar…

Bugün Hiroşima felaketinin üzerinden seksenbir yıl geçti. Şehir yeniden kuruldu. Çocuklar yeniden parklarda oynuyor. Ağaçlar yeniden yeşeriyor. Hayat devam ediyor.

Hiroşima bize sadece bir atom bombasının ne kadar güçlü olduğunu öğretmedi, tam tersine insanların vicdanlarını kaybettiklerinde ne kadar tehlikeli olabileceklerini de gösterdi.

Gücü ; doğru kullanmayı seçebildiğiniz anlar kadar  güçlüsünüz çünkü güç, ancak sorumlulukla anlam kazanıyor.

Gerçek güç, yıkabilmekte değil; yıkmamayı seçebilmekte ve belki de insanlığı ayakta tutacak olan, tam da bu seçim.