İNTERNET DOLANDIRICILIĞINDA BANKANIN SORUMLULUĞU ve VATANDAŞIN BAŞVURU YOLLARI (1)

YAYINLAMA: 20 Kasım 2026 / 00.00 | GÜNCELLEME: 19 Kasım 2026 / 15.04

Bir sabah telefonunuzu elinize alıp banka hesabınızı kontrol ettiğinizde, hiç tanımadığınız kişilere binlerce liranın aktarıldığını görüyorsunuz. Hemen bankayı arıyorsunuz. Aldığınız cevap ise çoğu zaman aynı: “İşlem sizin şifreniz ve doğrulama kodunuz kullanılarak gerçekleştirilmiştir.”.

Peki gerçekten öyle mi? Bir işlemde müşteriye ait şifrenin kullanılmış olması, o işlemin mutlaka müşterinin iradesiyle gerçekleştirildiğini gösterir mi? Hesabındaki para bilgisi ve rızası dışında başka kişilere aktarılmış bir vatandaş, yalnızca şifresi kullanıldığı gerekçesiyle bütün zarara katlanmak zorunda mıdır?

İnternet ve mobil bankacılık hayatımızın vazgeçilmez bir parçası hâline geldi. Bankaya gitmeden para gönderiyor, ödeme yapıyor, yatırım işlemlerimizi gerçekleştiriyoruz. Ancak teknolojinin sağladığı bu kolaylık, beraberinde ciddi güvenlik sorunlarını da getiriyor. Sahte banka mesajları, oltalama yöntemleri, zararlı yazılımlar, telefonların ele geçirilmesi ve müşterilerin bilgisi dışında gerçekleştirilen para transferleri artık sıkça karşılaştığımız olaylar arasına girmiştir. Bu noktada sorulması gereken soru bu hadiselerde bankanın sorumluluğunun olup olmadığıdır.

BANKA SADECE PARA TRANSFERİ YAPAN BİR KURUM DEĞİLDİR

Bankacılık ilişkisi, yalnızca para yatırma ve çekme işlemlerinden ibaret değildir. Banka, müşterisinin parasını muhafaza eden ve bu paranın güvenli biçimde kullanılmasını sağlamakla yükümlü olan bir güven kurumudur. Bankalar, müşterilerinin hesaplarını korumakla mükelleftir.

5411 Sayılı Bankacılık Kanununun 61’nci maddesi mevduat ve katılım fonlarının geri ödenmesine ilişkin temel yükümlülüğü düzenlemektedir. Bunun yanında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 112’nci maddesi uyarınca borcun hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde borçlu, kusursuz olduğunu ispat etmedikçe doğan zararı gidermekle yükümlüdür.

Dolayısıyla müşterinin hesabından bilgisi ve rızası dışında gerçekleştirilen bir para transferinde, bankanın sorumluluğu yalnızca sistemde şifre kullanılmış olup olmadığına bakılarak değerlendirilemez. Bankanın işlem güvenliği için gerekli tedbirleri alıp almadığı, olağan dışı hareketleri tespit edip etmediği ve şüpheli işlemlere müdahale imkânı bulunup bulunmadığı da araştırılmalıdır.

MEVZUAT BANKALARA HANGİ YÜKÜMLÜLÜKLERİ GETİRİYOR?

15 Mart 2020 tarihli ve 31069 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bankaların Bilgi Sistemleri ve Elektronik Bankacılık Hizmetleri Hakkında Yönetmelik, elektronik bankacılık işlemlerinde güvenliğin sağlanmasına ilişkin önemli yükümlülükler getirmiştir. Bu düzenlemeler çerçevesinde bankaların kimlik doğrulama, işlem güvenliği, güvenlik kontrolleri ve elektronik bankacılık hizmetlerinin risklerini yönetme sorumlulukları bulunmaktadır.

Özellikle bir müşterinin alışılmış işlem davranışından farklı olarak yüksek tutarlı, olağan dışı veya art arda para transferleri gerçekleştirilmesi hâlinde, bankanın güvenlik mekanizmalarının nasıl çalıştığı önem kazanmaktadır. Bankanın yalnızca bir doğrulama kodu göndermiş olması her durumda yeterli güvenlik tedbirinin alındığını göstermez. Önemli olan, işlemin gerçekten müşterinin iradesini yansıtıp yansıtmadığı ve bankanın üzerine düşen güvenlik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğidir.

YARGITAY HUKUK GENEL KURULUNDAN ÖNEMLİ BİR KARAR

Bu konuda Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.09.2025 tarihli, 2024/304 Esas ve 2025/525 Karar sayılı kararı dikkat çekicidir. Karara konu olayda müşterinin Türk lirası ve döviz hesaplarından bilgisi ve rızası dışında üçüncü kişilere para transferleri gerçekleştirilmiştir. Banka, işlemleri olağan dışı ve şüpheli bulmuş, müşteriye ulaşmaya çalışmış ancak telefonun başka bir numaraya yönlendirilmesi nedeniyle kendisiyle iletişim kuramamıştır. Buna rağmen para transferleri gerçekleştirilmiştir.

Uyuşmazlığın temelini, müşterinin kişisel bilgilerini ve telefonunu zararlı yazılımlara karşı korumak konusunda gerekli özeni gösterip göstermediği ve zararın meydana gelmesinde müşterinin müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı oluşturmuştur. Hukuk Genel Kurulu, yerel mahkemenin banka aleyhine verdiği karar yönündeki direnmesini uygun bulmuş ve dosyanın diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için Yargıtay 11. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermiştir.

Bu kararın önemi, bankanın şüpheli gördüğü bir işlemde müşteriye ulaşamamasına rağmen para transferini gerçekleştirmesinin hukuki sorumluluk bakımından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymasıdır.

Elbette bu karar, her internet dolandırıcılığı olayında bankanın otomatik olarak zararın tamamından sorumlu tutulacağı anlamına gelmemektedir. Her uyuşmazlıkta bankanın güvenlik önlemleri, işlemin özellikleri ve müşterinin davranışları birlikte değerlendirilmelidir. Ancak bankaların yalnızca şifre kullanılmış olmasına dayanarak sorumluluktan kurtulamayacağı yönündeki hukukî tartışma bakımından önemli bir içtihattır.

VATANDAŞIN DA SORUMLULUĞU VAR MI?

Elbette müşterinin de dikkat etmesi gereken hususlar vardır. Banka şifrelerinin üçüncü kişilerle paylaşılması, sahte bağlantılara girilmesi, doğrulama kodlarının başkalarına verilmesi veya güvenlik uyarılarının dikkate alınmaması somut olayın özelliklerine göre müşterinin kusuru olarak değerlendirilebilir.

Türk Borçlar Kanununun 52’nci maddesi, zarar görenin zararın doğmasına veya artmasına etkisinin bulunması hâlinde tazminattan indirim yapılabilmesine imkân tanımaktadır. Ancak burada önemli olan, müşterinin kusurunun gerçekten bulunup bulunmadığının ortaya konulmasıdır. Sırf işlem bankacılık sisteminden gerçekleştirilmiş veya doğrulama kodu kullanılmış diye müşterinin kusurlu olduğu kabul edilemez.

(Bir sonraki yazımızda başına bu tip bir dolandırıcılık eylemi gelen vatandaşın neler yapması gerektiği konusuna değinilecektir)

İNTERNET DOLANDIRICILIĞINDA BANKANIN SORUMLULUĞU ve VATANDAŞIN BAŞVURU YOLLARI (1)
YORUMUNUZU YAZIN, TARTIŞMAYA KATILIN!
Yorumlar
* Bu içerik ile ilgili yorum yok, ilk yorumu siz yazın, tartışalım *