30 AĞUSTOS ZAFERİ VE ÖNEMİ

Üç gün sonra ülkemiz tarihinin en önemli askeri zaferlerinden birinin; 30 Ağustos zaferinin 104. yıldönümünü kutlayacağız.

İsmet Paşa, zaferden sonra bu savaşa “Başkumandan Meydan Muharebesi” adını verdi. 1926 tarihli Zafer Bayramı Kanunu ile de bugün, milli bayram olarak kutlanmaya başladı.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk, muhteşem eseri Nutuk’ta Büyük Taarruz günlerini şöyle anlatıyor:  

 “26 – 27 Ağustos günlerinde, yani iki gün içinde, düşmanın Afyonkarahisar’ın güneyinde 50 kilometre ve doğusunda 20-30 kilometre uzunluğundaki müstahkem cephelerini düşürdük. Yenilen düşman ordusunun bütün kuvvetlerini, 30 Ağustos’a kadar Aslıhanlar yöresinde kuşattık.”
 “30 Ağustos’ta yaptığımız savaş sonunda düşmanın ana kuvvetlerini yok ettik ve esir aldık. Düşman ordusunun Başkomutanlığını yapan General Trikopis de esirler arasına girdi. Demek ki, tasarladığımız kesin sonuç, beş günde alınmış oldu.”

 “31 Ağustos 1922 günü ordularımız ana kuvvetleriyle İzmir’e doğru yol alırken, diğer birlikleriyle de düşmanın Eskişehir ve kuzeyinde bulunan kuvvetlerini yenmek üzere ilerliyorlardı.”

Ulu önder bu büyük zaferin anlamını, Nutuk’ta şu sözlerle, çok güçlü bir biçimde vurguluyor:

 “Her safhasıyla düşünülmüş, hazırlanmış, idare edilmiş ve zaferle sonuçlandırılmış olan bu harekât, Türk ordusunun, Türk subay ve komuta heyetinin yüksek kudret ve kahramanlığını tarihte bir daha tespit eden muazzam bir eserdir.”

 “Bu eser, Türk milletinin hürriyet ve istiklâl fikrinin ölümsüz bir âbidesidir.”

Atatürk’ün, çağdaş Türkiye hedefine ulaşırken birer birer hayata geçirdiği devrimlerindeki temel amacı; egemenliğin bir hanedanın, padişahın veya dinî meşruiyet iddiasındaki bir makamın değil, milletin olmasını sağlamaktı. “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir” diyordu.

Atatürk Araştırma Merkezi’nin tespitlerine göre de laikliğin tarihsel temelinde güçlü bir millî irade ve millî egemenlik anlayışı var. Saltanatın ve halifeliğin kaldırılması, laiklik ilkesinin anayasal güvenceye kavuşması da aynı devrimsel sürecinin aşamalarıydı.

O yüzden 30 Ağustos sadece “bir askerî bayram” değil, Atatürk’ün çağdaş devrimlerinin yapılabilmesinin önünü açan bir zafer abidesi olduğu kesin.

Bu zaferden sonra, Türk halkının makus talihi değişti, zaman adeta hızlandı:30 Ağustos zaferinden sadece 63 gün sonra 1 Kasım 1922 de saltanat kaldırıldı, Osmanlı Hanedanı tarihe gömüldü. 29 Ekim 1923 de Cumhuriyet ilan edildi. 3 Mart 1924 de halifelik kaldırıldı.
1928 de Devletin dinine ilişkin hüküm Anayasa’dan çıkarıldı ve 5 Şubat 1937’de laiklik, anayasamızın temel ilkelerinden biri oldu.

Şunu çok iyi görmek gerekiyor ki askeri bir zafer kazanılmadan saltanat kaldırılamaz, cumhuriyet ilan edilemez, halifelikten kurtulunamaz, Devletimizin dini otoriteden bağımsız bir milli egemenliğe kavuşması sağlanamazdı.

O yüzden de, yegane başkomutanımız Atatürk’ün de dediği gibi: “30 Ağustos Muharebesi, Türk Tarihi’nin en mühim bir dönüm noktasını teşkil eder.”

30 Ağustos Zaferi sadece Anadolu’yu düşman işgalinden kurtarmadı; egemenliğin saraydan millete geçtiği, Cumhuriyetin kurulduğu, laik ve çağdaş Türkiye’nin inşa edildiği o muhteşem devrimlerin de yolunu açtı.