Çöpe atılan her gıda alın terinin ve geleceğin de çöpe atılması demek

Gıda israfı yalnızca çöpe atılan yemeğin değil, o gıdayı üretmek için harcanan suyun, toprağın, enerjinin, emeğin, mazotun, gübrenin, ambalajın ve lojistiğin de boşa gitmesi anlamına geldiğini kaydeden Aydın, ‘‘Çöpe atılan her gıda; aslında suyun, enerjinin, alın terinin ve geleceğin de çöpe atılması. Türkiye'de 2024 yılı tahminlerine göre 10,8 milyon ton hane halkı gıda atığı oluştu. Bu, kişi başına günlük yaklaşık 0,34 kilogram; yıllık yaklaşık 124 kilogram gıda atığı demek’’ şeklinde konuştu.
En çok israf edilen ürün grupları taze
meyve ve sebze, ekmek, süt ve süt ürünleri
Haneler düzeyinde israfın başlıca nedenleri sırasıyla bozulma raf ömrünün dolması ihtiyaçtan fazla satın alma veya pişirme bayatlama ve uygun koşullarda muhafaza edememe olarak öne çıktığını belirten Aydın, ‘’En çok israf edilen ürün grupları ise taze meyve ve sebzeler ekmek ve süt ile süt ürünleri. Bu tablo şunu söylüyor: İsraf en çok hızlı bozulan, doğru saklama gerektiren ve günlük tüketim alışkanlığıyla ilişkili ürünlerde ortaya çıkıyor. Yani sorun yalnızca üretim fazlası değil; planlama, saklama, porsiyon yönetimi ve tüketim alışkanlıklarımızla doğrudan ilgili’’ değerlendirmesini yaptı.
Üretimden tüketime kadar bütün
zinciri daha iyi planlamak gerekir
Aydın, ‘’Sanayide üretim planlamasını güçlendirmek, stok ve raf ömrü takibini sıkılaştırmak, soğuk zinciri korumak, fire kayıtlarını düzenli analiz etmek ve güvenli gıda bağışı ile gıda bankacılığı modellerini yaygınlaştırmak gerekir. Kamu ve toplum düzeyinde okullarda gıda okuryazarlığı eğitimi artırılmalı; belediyeler, meslek odaları ve kamu kurumları farkındalık çalışmalarını birlikte yürütmeli; "Gıdanı Koru" gibi kampanyalar daha görünür hale getirilmelidir. İsrafı azaltmak için sadece vatandaşa "çöpe atma" demek yetmez; üretimden tüketime kadar bütün zinciri daha iyi planlamak gerekir. Küçük işletmelere gıda mühendisi ve tabi ki kamuda daha fazla gıda mühendisi istihdamı’’ ifadelerini kullandı. 
Evde ise basit ama
etkili adımlar mümkün
‘Evde ise basit ama etkili adımlar mümkün’ diyen Aydın, ‘’Alışveriş listesiyle hareket etmek, haftalık yemek planı kurmak, buzdolabında "ilk giren ilk çıkar" mantığını uygulamak, tüketim tarihi yakın olanı öne almak, artan yemeği güvenli şekilde saklayıp yeniden değerlendirmek, ekmeği dilimleyip dondurmak, meyve-sebzeyi bozulmadan farklı tariflerde kullanmak. Gıda güvenliği ve israfla mücadele bilimsel bilgi ister. Gıda mühendisleri; üretimden denetime, laboratuvardan kalite yönetimine, toplu tüketimden kamu politikalarına kadar bu zincirin pek çok noktasında görev alır’’ vurgusu yaptı.
Gıda güvenliği ile gıda israfını
birlikte düşünmek zorundayız
Güvenli gıda için yalnızca iyi niyetin yetmeyeceğini kaydeden TMMOB Gıda Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Üyesi Onur Aydın, konuşmasını şöyle sürdürdü: ‘’Hijyen, analiz, izlenebilirlik, eğitim, denetim ve mühendislik yaklaşımı birlikte bulunmak zorundadır. Bugün gıda güvenliği ile gıda israfını birlikte düşünmek zorundayız. Bir yandan güvenilir, sağlıklı ve izlenebilir gıdaya erişimi sağlamak, diğer yandan üretilen gıdanın çöpe gitmesini önlemek. Gıda fiyatlarının arttığı, hane bütçesinin zorlandığı bir dönemde bu mesele yalnızca bir teknik tartışma değil, doğrudan bir sosyal politika meselesi. Güçlü denetim, şeffaf kamuoyu duyuruları, dürüst üreticinin korunması, bilinçli tüketici davranışı ve israfı azaltan planlı tüketim alışkanlıkları birlikte ele alınmadıkça ne sofralar güvenli olur, ne de gelecek sürdürülebilir.’’ Haber Merkezi