“Üretici kazanamıyor, tüketici ucuz ve sağlıklı gıdaya ulaşamıyor”

TÜİK’in Ağustos 2026 verilerine göre tarımsal girdi fiyatları yıllık yüzde 30.28, enerji ve yağlayıcı fiyatları ise yüzde 43.14 arttı. Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz, mazot, gübre ve işçilik maliyetleri altında ezilen küçük üreticinin borçlanarak üretimden çekilmek zorunda kaldığını, bu tablonun gelecek sezonun gıda arzını doğrudan tehdit ettiğini vurgulayarak gerçek maliyetlere dayalı destek ve alım mekanizmaları çağrısı yaptı.

Tarımsal girdi fiyatları ağustosta yıllık yüzde 30.28, enerji ve yağlayıcı fiyatları ise yüzde 43.14 arttı. Tarım-Sen Genel Başkanı Umut Kocagöz, maliyetlerin küçük üreticiyi borçlanmaya ve üretimden çekilmeye zorladığını belirterek “Üretici kazanamıyor, tüketici de ucuz ve sağlıklı gıdaya ulaşamıyor” dedi.

TÜİK’in Ağustos 2026 verilerine göre tarımsal girdi fiyatlarındaki artış, geçen yılın aralık ayına kıyasla yüzde 21.15, 12 aylık ortalamalarda yüzde 33.05 oldu. Verileri Cumhuriyet’e değerlendiren Kocagöz, açıklanan oranların tarımdaki krizin bütün boyutlarını göstermediğini söyledi. Mazot, gübre, ilaç, sulama ve işçilik giderleri karşısında sıkışan çiftçinin borç ve nakliye yüküyle de mücadele ettiğini belirtti.

Çiftçinin girdilerin fiyatını da ürününün satış fiyatını da belirleyemediğini vurgulayan Kocagöz, “Üretici toprağı işliyor, üretim riskini üstleniyor ancak kazancın nasıl paylaşılacağını belirleyemiyor. Hatta bazı durumlarda daha fazla üretmek, daha fazla zarar etmek anlamına gelebiliyor” diye konuştu.

Mazotun üretimin her aşamasında kullanıldığına dikkat çeken Kocagöz, küçük üreticinin borçlandığını ya da üretimden vazgeçtiğini söyledi. “Bir sonraki sezon için gereken tohumu, gübreyi ve diğer girdileri temin edemediğinde bu durum bir sonraki yılın üretimini de tehdit ediyor” dedi.

Ege’de zeytin, üzüm, pamuk ve sebze üreticilerinin maliyet baskısı altında olduğunu belirten Kocagöz, Akhisar’ın Zeytinliova bölgesindeki hasat ve ürün teslimini durdurma eylemlerini örnek gösterdi. “Üreticinin ürününü topladığında zarar edeceği bir noktaya gelmesi, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğinin ortadan kalkması demektir” ifadelerini kullandı.

Bazı çiftçilerin gübre kullanımını azalttığını, bakımı ertelediğini aktaran Kocagöz, desteklerin gerçek maliyetlere ve sürdürülebilir gelir ihtiyacına göre belirlenmesini istedi. Mazot, gübre, tohum, sulama ve enerji yükünün azaltılması; taban fiyat ve alım mekanizmaları kurulması çağrısı yaptı. Kamunun depolama kapasitesinin artırılmasını ve kooperatiflerin desteklenmesini önerdi.

Krizin tarım işçilerinin ücretlerini ve çalışma koşullarını da ağırlaştırdığını belirten Kocagöz, sigortasızlık, uzun mesai ve barınma sorunlarına dikkat çekti. Çiftçinin maliyet baskısının işçinin ücretinden çıkarılmasına karşı çıkan Kocagöz, üretici ile işçinin ortak mücadelesini savundu.cumhuriyet