Her 5 kişiden biri şüpheli

Türkiye'de her beş kişiden biri şüpheli, 330 bin suça sürüklenen çocuk ve 25 milyonu aşkın icra dosyası... Adalet Bakanlığı’nın 2025 istatistikleri, ceza mahkemelerinin iş yükünün yüzde 60'a yakın arttığını ve yargı sisteminin 'dosya yükü' altında ezildiğini gösteriyor.

Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü, 2025’in “Adalet İstatistikleri”ni açıkladı.

Türkiye’deki yargı sisteminin üzerindeki ağır yükü ve toplumsal krizin derinleşen izlerini gösteren istatistiklere göre soruşturmalar milyonlara ulaştı, 330 bini aşkın çocuk ‘yargı kıskacına’ girdi.

Verilere göre 2025’te önceki yıllardan devredenlerle birlikte savcıların önünde 13 milyon 295 bin dosya var. Dosyalardaki “şüpheli” sayısı 16 milyon 773 bin kişi. Toplamda da 22 milyon 900 bin suç isnadı yapıldı. Bir başka değişle 2025’te her 5 kişiden 1’i devlete göre ‘şüpheli’ydi.

13 milyon 295 bin dosyanın 6 milyonu 2025 içinde açıldı. Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamındaki soruşturma dosyalarında ilk üç sırada malvarlığına karşı suçlar, hürriyete karşı suçlar ve şerefe karşı suçlar var.

Savcılıklara gelen dosya sayısı yüzde 57 arttı

Ayrıca cumhuriyet başsavcılıklarına gelen dosya sayısı 2016’da 7 milyon 399 bin iken, yüzde 57,7'lik artış oranı ile 10 yılda 11 milyon 671 bine çıktı.

Savcılıklarda yürütülen soruşturmalarda, önceki yıllardan devredenler de dahil 11 milyon 671 bin dosyanın yüzde 48,4’ü karara bağlandı. İlk sırayı yüzde 48,5 ile “kovuşturmaya yer olmadığı” kararları aldı. Yüzde 36,8’ine kamu davası açıldı. Bunu yüzde 14,7 ile diğer kararlar izledi.

Ceza mahkemelerinin iş yükünde de artış var

Ceza mahkemelerinin iş durumunda da artış var. Ceza mahkemelerinin önüne 2025’de 3 milyon 845 bin dosya geldi. Bu sayı 2016’da 2 milyon 427 bindi. 10 senede ceza mahkemelerinin doya yükü yüzde 58,4 arttı. 2025'te toplamda 3 milyon 871 bin kişi yargılandı.

Bu mahkemeler 3 milyon 437 bin dosyayı karar bağladı. Yüzde 43,4’ünde mahkûmiyet, yüzde 20,3’ünde beraat kararları verdi. Ayrıca yüzde 21,6’sında hükmün açıklanmasının geri bırakılması, yüzde 14,7’si ise diğer kararlar çıktı.

Dosya bazında bakıldığında 2025’te ceza mahkemelerinde karara bağlanan toplam dosya sayısı 2 milyon 338 bin 934 olarak kaydedildi.

Ceza mahkemelerinde ortalama süre 248 gün

Yargılamaların süresi de dikkat çekici. 2025’te bir dosyanın ortalama görülme süresi cumhuriyet başsavcılıklarında 155 gün, ceza mahkemelerinde 248 gün, hukuk mahkemelerinde 243 gün oldu. En uzun ortalama süre ise 883 günle icra ve iflas dairelerinde görüldü.

Aynı dönemde vergi mahkemelerinde ortalama süre 139 günden 152 güne çıkarken, uyuşmazlık mahkemesinde 97 günden 74 güne geriledi.

1 milyondan fazla önleyici tedbir kararı

Kadınlara yönelik şiddetle mücadele kapsamında 6284 sayılı Kanun uyarınca verilen tedbir kararlarında da artış sürdü.

2025’te önleyici tedbir verilen kişi sayısı 1 milyon 47 bin, tedbir sayısı ise 1 milyon 487 bin oldu. Koruyucu tedbir verilen kişi sayısı 15 bin 975, tedbir sayısı ise 22 bin 618 olarak kaydedildi.

Önleyici tedbirlerde en yaygın karar, “şiddet veya korkuya yönelik söz ve davranışlarda bulunmama” oldu. Bu başlıkta 480 bin 299 tedbir kararı verildi.

Hemen ardından 379 bin 422 kararla “korunan kişilere, bu kişilerin bulundukları konuta, okula ve işyerine yaklaşmaması” geliyor.

Çocuklar adliye kıskacında: 330 bin suça sürüklenen çocuk

2025 yılında Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturma evresinde suça sürüklenen çocuklara ait dosya sayısı 332 bin 648 olarak kayıtlara geçti. Bu dosyalarda yer alan çocuk sayısı ise 330 bin 496 oldu.

Ceza mahkemelerinde çocuklara yönelik mahkûmiyet kararlarında; 28 bin 255 dosyada hapis cezası, 21 bin 362 dosyada ise adli para cezası verildi.

Cinsiyet eşitliği yok

Yargı teşkilatının insan kaynağı verileri de raporda yer aldı. 2025 itibarıyla toplam hâkim sayısı 18 bin 386, savcı sayısı 8 bin 518 oldu. Ancak yargıda cinsiyet eşitliği sağlanamadı.

Sadece Yargıtay’daki ve adli yargı ilk derece mahkemelerindeki kadın hakimlerin erkek hakimlere üstünlük kurduğu gözlemlendi. Yargıtay'daki hakimlerin yüzde 47'si erkek yüzde 53'ü kadın, adli yargıdaki ilk derece mahkemelerinde ise bu oran yüzde 47,6'ya yüzde 52,4 şeklinde. Buna karşın Anayasa Mahkemesi'ndeki hakimlerin yüzde 24,4'ü, Danıştay'dakilerin yüzde 44,3'ü, bölge adliye mahkemelerinin yüzde 37,9'u, bölge idare mahkemelerinin yüzde 32,9'u, idare ve vergi mahkemelerinin yüzde 31'i, merkez teşkilâtının ise sadece yüzde 20,8'i kadın.

Savcılıklarda durum daha eşitsiz. Cumhuriyet başsavcılarının sadece yüzde 3,6'sı kadın. Cumhuriyet savcılarının ise yalnızca yüzde 21,2'si kadınlardan oluşuyor. Ayrıca bölge adliye mahkemeleri, Danıştay ve Yargıtay'ın başsavcılıklarında kadın yok.

Öte yandan Türkiye’deki avukat sayısı da 206 bin 678’e yükseldi; bunun 106 bin 663’ü erkek, 100 bin 15’i kadın avukatlardan oluştu. bianet